
motoryzacja
Dodaj nową stronę:
motoryzacja
portal internetowy www demonstruj?cy recenzje samochod?w, nowo?ci ze ?wiata motoryzacja i najnowsze informacje na zagadnienie aut prezentowanych poprzez zachodnie koncerny. zapraszam do wizyty, zw?aszcza obiektywne recenzje aut b?d? przydatne.
http://moto.lorend.pl/category/recenzje-samochodow
data: 03-09-2010
| szczegóły
zapraszamy do odwiedzenia nowego portalu og?oszeniowego traktujacego o samochodach i technologiach z nimi zwiazanymi. znajdziecie tutaj wy oferty z ca?ego kraju i nie tylko. zapraszamy do umieszczania osobistych og?osze? ca?kiem za darmo.
http://www.yelopages.com.pl/e/Gielda-samochodowa,5610
data: 03-09-2010
| szczegóły
Stany Zjednoczone są krajem wysoko rozwiniętym o największym produkcie krajowym brutto w świecie 11713 mld dol. USA (2004) ok. 30% produktu świat.; PKB na 1 mieszk. wg parytetu siły nabywczej 40,1 tys. dol. USA (2005). Dominującą pozycję w gospodarce światowej Stany Zjednoczone utrzymują od końca XIX w., kiedy ich produkcja przem. osiągnęła największą wartość; w latach 40. XX w. przemysł amer. wytwarzał ok. 60% produkcji krajów kapitalist., w 50. ok. 50%. Od lat 60. udział Stanów Zjednoczonych w produkcji świat. powoli maleje (w latach 70. wynosił ok. 40%). Tempo wzrostu gospodarki amer. jest niewielkie; w okresie 198185 produkt krajowy brutto powiększał się o 2,6% rocznie, 198690 o 2,8%, 19902002 o 3,3%, 2005 3,2%. Gospodarka amer. charakteryzuje się wielką koncentracją kapitału i produkcji. Branżowe i ponadbranżowe koncerny wytwarzają ok. 70% produkcji przem. w kraju, kontrolują handel wewn., rynek finansowy, a zwł. obrót papierami wartościowymi; są również gł. eksporterami kapitału prywatnego. Największe koncerny amer. są związane z przemysłem samoch. (General Motors, Ford Motor, Chrysler Group), paliwowym (Exxon, oraz Mobil, Texaco, Chevron, Amoco), elektrycznej i elektronicznej (General Electric, IBM), chem. (Dow Chemical, Du Pont) oraz spoż. (Coca Cola, Philip Morris), lotn. (Boeing); przedsiębiorstwa handl.: Wall Mart Stories i Sears Roebuck utrzymują sieć sprzedaży we wszystkich prawie stanach. Główne amer. firmy produkcyjne i usługowe są jednocześnie największymi podmiotami gosp. świata. Dążąc do opanowania rynków zagranicznych, przekształcają się stopniowo w korporacje o charakterze międzynar. i wywierają decydujący wpływ na rozwój gospodarki świat.; roczne dochody największych korporacji handl., finansowych i przem. znacznie przekraczają 100 mld dolarów. W okresie po II wojnie świat. zwiększał się stale eksport kapitału amer.; wartość bezpośrednich prywatnych inwestycji amer. za granicą w 2003 wyniosła ponad 151 mld dol. USA i była największa w krajach UE (81 mld dol. USA), Kanadzie (ok. 14 mld dol. USA) oraz krajach Ameryki Łac.; wartość inwestycji zagr. w Stanach Zjednoczonych wyniosła 29 mld dol. USA, gł. zachodnioeur., jap., kanadyjskich. Stany Zjednoczone posiadają największe w świecie zasoby złota (ok. 262 mln uncji, 2005), duże rezerwy dewizowe (54 mld dol. USA) oraz zasoby pieniężne (1646 mld dol., 2002) zgromadzone w bankach komercyjnych (największe: Bank of America NA, Citibank NA, JP Morgan Chase) i federalnych (Federal Reserve System, obejmuje 12 banków federalnych); dolar amer. jest jedną z podstawowych walut międzynar. systemu monetarnego. W gospodarce amer. nasilają się procesy typowe dla okresu postindustrialnego, charakteryzujące się dynamicznym rozwojem usług i wzrostem ich udziału w produkcie krajowym brutto, przy jednocześnie zmniejszającym się udziale przemysłu i rolnictwa. W 2005 78,7% produktu krajowego brutto wytworzyły usługi, zwł. sektor finansowyi handel, 20,3% przemysł wraz z budownictwem, 1,0% rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo. Regionami o największej koncentracji kapitału, produkcji i usług pozostają stany północno-wschodnie (gł. Nowy Jork, New Jersey, Pensylwania, Illinois, Michigan), wytwarzające 23% produktu krajowego brutto (2004; w 1970 ich łączny udział wynosił 41%). Wzrasta znaczenie stanów zachodnich, zwł. Kalifornii (13% produktu krajowego brutto) z rozwijającym się nowocz. przemysłem i intensywnym rolnictwem oraz stanów południowych. 13 stanów południowych, zw. Sun Belt, miało w ostatnich latach najwyższe tempo rozwoju (zwł. Teksas, Floryda, Arizona, Georgia i Luizjana), co jest związane z nowymi inwestycjami w przemyśle przetwórczym (petrochemiczny, elektroniczny, zbrojeniowy i rolno-spoż.) i turystyce, która stała się jednym z najpoważniejszych źródeł dochodu regionu południowego. W latach 80. większość nakładów inwestycyjnych przeznaczano na budownictwo, przemysł (zwł. elektroniczny, zbrojeniowy i kosm.), dalszą rozbudowę sieci transportowej oraz zaplecza nauk.-technicznego. Po 2001 znaczne zwiększenie wydatków budżetowych na obronę nar. i szeroko rozumiane bezpieczeństwo publ. w związku z atakiem terrorystycznym na World Trade Center, a od 2002 na finansowanie wojny w Iraku; 2005 budżet państwa obciążyły dodatkowo wydatki związane z odbudową infrastruktury zniszczonej w wyniku huraganu Katrina. W 2003 w sektorze finansów publicznych zanotowano deficyt w wys. 254,1 mld dol. USA; 2000 sektor finansów publicznych zamykał się jeszcze nadwyżką na poziomie 224,8 mld dol. USA. Przemysł. Stany Zjednoczone posiadają i eksploatują ogromne zasoby surowców miner.; najzasobniejsze w złoża są Kordyliery, Niz. Zatokowa i Appalachy. Największe znaczenie ma wydobycie surowców energ.: ropy naft., gazu ziemnego, węgla i uranu. Górnictwo ropy naft. jest rozwinięte na południu kraju, gdzie na Niz. Zatokowej i szelfie Zat. Meksykańskiej występują najbogatsze w kraju złoża, eksploatowane w Teksasie (ok. 20% produkcji krajowej, 2003) i Luizjanie; poza tym wydobywa się ropę naft. w Kalifornii, Kansas, Oklahomie, Nowym Meksyku, Wyoming, a od końca lat 70. również na północy Alaski (17% produkcji krajowej). Spadek wydobycia ropy naft. (424 mln t 1980, 310 mln t 2005, 3. miejsce w świecie) jest związany z wyczerpywaniem się złóż (zasoby ropy naft. w Stanach Zjednoczonych szacuje się na 3 mld t) i rosnącymi kosztami eksploatacji (kilkakrotnie wyższe niż na Bliskim Wschodzie). Gaz ziemny (526 mld m3) wydobywa się ze złóż towarzyszących ropie naft. i samoistnych, gł. w Teksasie i Luizjanie (łącznie ponad 60% wydobycia krajowego) oraz w Nowym Meksyku, Wyoming i Oklahomie (pole gazowe Hugoton). Stany Zjednoczone posiadają duże (ok. 247 mld t) zasoby węgla kam., gł. koksującego i antracytu, o dogodnych geologicznie warunkach eksploatacji wydobycie 1,0 mld t; ok. 60% węgla wydobywa się systemem odkrywkowym; największe zagłębia węglowe znajdują się na Wielkich Równinach, w Appalachach i G. Skalistych; gł. producentami węgla kam. są stany położone w Appalachach: Wirginia Zachodnia, Pensylwania (eksploatacja od końca XVIII w.), Kentucky, Wyoming i Illinois; w Dakocie Północnej wydobywa się węgiel brunatny (74,8 mln t, 2001). Stany Zjednoczone są drugim po Chinach producentem węgla kam.; w okresie 197092 wydobycie węgla kam. wzrosło o ponad 270 mln t w związku z rosnącym zapotrzebowaniem energetyki i eksportem, od 1999 powoli spada; Stany Zjednoczone są największym eksporterem węgla kam., gł. do Europy Zachodniej, Japonii, Kanady. W Kordylierach jest wydobywana ruda uranu, gł. w Nowym Meksyku (Bluewater, Grants), Arizonie oraz na pograniczu stanów Utah i Kolorado. Z rud metali najwięcej eksploatuje się rud żelaza, miedzi, cynku i ołowiu. Najbogatsze złoża rud żelaza, zawierające gł. hematyt i magnetyt, występują w stanie Minnesota (Mesabi Range eksploatowane od ponad 100 lat, Cuyuna Range), gdzie większość rud wydobywa się systemem odkrywkowym, oraz w Alabamie, Missouri, Wyoming i Utah (koszty eksploatacji rud żelaza powodują, że redukuje się stopniowo wydobycie, zwiększając import koncentratów). Ponad 90% krajowego wydobycia rud miedzi pochodzi z Arizony (największa kopalnia w Morenci), Utah (wielka kopalnia odkrywkowa w Bingham) i Nowego Meksyku. Bogate pokłady rud cynkowo-ołowiowych zostały w większości wyeksploatowane; gł. regiony wydobycia znajdują się w Missouri, Tennessee, Idaho, Montanie, Arizonie, Kolorado. Niewielkie wydobycie boksytów w Arkansas i Alabamie, w małym stopniu pokrywa zapotrzebowanie krajowe. Z rud metali nieżel., wykorzystywanych gł. do produkcji stali, Stany Zjednoczone posiadają jedynie duże zasoby molibdenu (wydobycie 33,6 tys. t, 2003) i wanadu, eksploatowane w Kolorado, Utah i Arizonie. Metale szlachetne wydobywa się w zachodniej części kraju: srebro w stanach: Idaho, Alaska i Nevada, złoto (277 t) w Idaho, Kalifornii, Alasce i Nevadzie, platynę w Montanie. Spośród surowców dla przemysłu chem. największe znaczenie mają złoża fosforytów, soli potasowej i soli kamiennej. Najbogatsze złoża fosforytów występują na Florydzie (w rejonie Tampa), są to piaski i żwiry fosforytowe, eksploatowane odkrywkowo; znaczny udział w produkcji fosforytów mają również stany: Karolina Północna, Idaho i Utah. Do 2000 wydobywano siarkę rodzimą; obecnie siarkę uzyskuje się przy odsiarczaniu ropy naft. i gazu ziemnego. Głównymi obszarami eksploatacji soli potasowych są: rejon Carlsbadu w Nowym Meksyku, dostarczający ok. 90% produkcji krajowej, oraz Saldurs (k. Salt Lake City) w Utah. Największe złoża soli kam. występują w Luizjanie, Teksasie oraz nad jez. Erie w Ohio. Stany Zjednoczone są największym producentem fosforytów, siarki i soli kam. w świecie. Do lat 60. przemysł przetwórczy w Stanach Zjednoczonych wykorzystywał gł. surowce krajowe; wyczerpywanie się złóż (ropa naft., rudy metali) oraz wysokie koszty eksploatacji powodują stały wzrost importu surowców miner.; Stany Zjednoczone są obecnie jednym z największych importerów surowców miner. na świecie. Ponad połowę zapotrzebowania gospodarki na ropę naft. pokrywa import, gł. z krajów Bliskiego Wschodu, Wenezueli, Meksyku i Nigerii; gaz ziemny jest dostarczany z Kanady i Meksyku, rudy żelaza z Kanady, Wenezueli, Brazylii i Chile, rudy i koncentraty miedzi z Chile, Peru i Zambii, koncentraty cynku i ołowiu z Meksyku, Australii i Kanady, cyna z Boliwii i Malezji, boksyty z Surinamu, Gujany, Haiti i Jamajki; importuje się również uran (RPA, Kanada), chrom (RPA, Zambia, Filipiny), mangan (gł. z Brazylii), antymon, kobalt i in. Stany Zjednoczone są największym na świecie producentem energii elektrycznej; moc zainstalowana w elektrowniach 2002 wynosiła 917,9 tys. MW, od 1980 wzrosła o ok. 300 tys. MW; 2003 wyprodukowano 3892 mld kW·h energii elektrycznej (ok. 1/4 produkcji świat.), na 1 mieszk. 12,6 tys. kW·h. Około 72% energii elektrycznej wytwarzają elektrownie termiczne, gł. węglowe i gazowe, powyżej 20% jądr., ok. 7% wodne, pozostałą część wiatrowe, słoneczne i geotermalne. Większość elektrowni jest zlokalizowana we wschodniej części kraju, zwł. w regionie północno-wschodnim (od Wielkich Jezior po wybrzeże O. Atlantyckiego), gdzie występuje wielka koncentracja elektrowni cieplnych i jądr.; dużymi okręgami energ. są również południowe Appalachy (elektrownie cieplne, wodne i jądr.), wybrzeża Zat. Meksykańskiej, zwł. południowy Teksas (gł. naft., gazowe i jądr.) oraz w regionie zachodnim: Kalifornia (naft. i jądr.) i Waszyngton (gł. wodne). Rozwój energetyki jądr. nastąpił w Stanach Zjednoczonych w latach 60. i 70., kiedy zbudowano kilkadziesiąt elektrowni jądr.; od pocz. lat 80. maleje liczba oddawanych do użytku bloków jądr. w związku z dużymi kosztami (45 mld dol.) i wydłużającym się czasem budowy (710 lat). 2001 były 104 czynne elektrownie jądr.; największe z nich to: South Texas I i II (łączna moc 2500 MW) w południowym Teksasie, Palo Verde w Arizonie, Perry w Ohio, Fermi w Michigan. Elektrownie jądr. mają największy udział w produkcji energii elektrycznej w stanach: New Jersey (69%), Maine (ponad 64%), Vermont (79%), Connecticut i Karolina Południowa. Dla celów hydroenerg. są wyzyskiwane gł. rzeki Kordylierów i Appalachów. Wielkie zespoły elektrowni wodnych powstały na rz. Kolumbia (11 elektrowni, w tym Grand Coulee o mocy 6700 MW, John Day 2200 MW) i jej dopływie Snake, Kolorado (Hoover Dam 1300 MW), Tennessee, Ohio oraz na rz. i wodospadzie Niagara. Liczne elektrownie wiatrowe zbud. w G. Nadbrzeżnych w Kalifornii, słoneczne na południowym zachodzie kraju (największa w rejonie Barstow w Kalifornii); w pobliżu San Francisco elektrownia geotermalna. Przemysł przetwórczy w Stanach Zjednoczonych jest wszechstronnie rozwinięty; rozbudowane zaplecze nauk.-techn., daleko posunięta automatyzacja oraz nowocz. systemy organizacji pracy wpływają na wysoką jakość wyrobów. Głównymi gałęziami przemysłu przetwórczego są przemysły: elektromaszyn. (w tym środków transportu i metal.), chem., spoż., drzewny, papierniczy i poligraficzny, hutn. oraz włók., odzież. i skórzany. Szczególną pozycję w Stanach Zjednoczonych zajmuje przemysł samoch., którego rozwój został zapoczątkowany w zakładach Forda w Detroit na pocz. XX w.; do lat 60. przemysł amer. wytwarzał ponad 50% samochodów na świecie (w latach 50. powyżej 80%); masowa produkcja samochodów wpływała na rozbudowę przemysłów kooperujących (hutnictwo, przemysł rafineryjny, gumowy, szklarski i in.), umożliwiła również powszechną motoryzację kraju. Stany Zjednoczone są obecnie trzecim po Japonii i Niemczech producentem samochodów osobowych; 2005 wyprodukowano 56,2 mln samochodów osobowych oraz 91,6 mln ciężarowych i autobusów; większość produkcji samoch. przypada na zakłady General Motors, Forda i Chryslera, a pozostała część gł. na amer. filie firm jap. (Honda, Mazda, Nissan, Toyota); największym ośr. przemysłu samoch. jest Detroit, dużymi Cleveland, Buffalo, Toledo, Atlanta oraz Nowy Jork, Los Angeles i San Francisco. Przemysł lotn. Stanów Zjednoczonych jest najsilniej rozwinięty w świecie; produkcja samolotów wojsk., pasażerskich, urządzeń rakietowych i kosm. (sztuczne satelity, promy kosm.) jest skupiona na wybrzeżu pacyficznym, w Seattle (fabryki koncernu Boeing), Los Angeles i San Diego (zakłady firm Douglas i Lockheed gł. samoloty wojsk. i satelity); w Antipole Valley w pobliżu Los Angeles znajduje się gł. w świecie ośr. montażu samolotów, a także centrum badawczo-doświadczalne; nowe zakłady lotn. powstały m.in. w Dallas-Fort Worth, Saint Louis, Kansas i Atlancie. Przemysł maszyn. wytwarza również maszyny roln., maszyny elektr., urządzenia do wydobycia i transportu ropy naft. i gazu ziemnego (gł. w Teksasie), maszyny budowlane i drogowe, wyposażenie kompletnych obiektów przemysłowych. Przemysł elektroniczny obejmuje produkcję półprzewodników, układów scalonych, komputerów, automatów przem., sprzętu audio-wideo i gospodarstwa domowego (chłodziarki 1. miejsce w produkcji świat., pralki, klimatyzatory i in.); zakłady przemysłu elektronicznego są skoncentrowane w regionie północno-wschodnim (gł. ośr.: Nowy Jork, Boston) i zachodnim, zwł. w Los Angeles i San Francisco, w pobliżu którego w Dolinie Krzemowej (Silicon Valley) zlokalizowano ok. 3 tys. firm elektronicznych. Przemysł chem. należy do najszybciej rozwijających się gałęzi przemysłu Stanów Zjednoczonych; najważniejszy jest przemysł petrochemiczny; dużymi regionami koncentracji przetwórstwa ropy naft. są: obszar nad Zat. Meksykańską (Houston drugi po Rotterdamie kompleks rafinerii w świecie, Beaumont, Port Arthur, Baton Rouge i Nowy Orlean), południowa i środkowa Kalifornia (ropa naft. dowożona m.in. z Alaski), atlantyckie porty dowozowe ropy naft. (Nowy Jork, Filadelfia, Baltimore i Boston) oraz region Wielkich Jezior (Chicago, Cleveland) i środkowy (Saint Louis, Tulsa). Rozwinięta produkcja tworzyw sztucznych, kwasu siarkowego, sody, nawozów sztucznych; rozwinięty także przemysł gumowy, farm., fotochem. (Rochester Kodak). Zakłady przemysłu spoż. są rozproszone na terenie całego kraju; przemysł mięsny jest skupiony w miastach Środkowego Zachodu (tradycyjne miejsce spędu bydła z pastwisk na Wielkich Równinach): Omaha, Chicago i Kansas, produkcja mleczarska Michigan i stany Nowej Anglii, cukrownictwo Kalifornia i Luizjana, winiarstwo Kalifornia, przemysł tytoniowy Karolina Północna, Wirginia; w całym kraju browary, młyny, wytwórnie napojów chłodzących (m.in. Atlanta siedziba koncernu Coca Cola). Przemysł drzewny i papierniczy jest związany z dużymi obszarami leśnymi na zachodzie (stany: Waszyngton, Oregon, północna Kalifornia) oraz na południowym wschodzie, gdzie jest przetwarzane drewno z lasów południowych Appalachów; duży import drewna i celulozy z Kanady. W produkcji papieru i tektury Stany Zjednoczone zajmują 1. miejsce w świecie; produkcja na 1 mieszk. wynosi 277 kg (2003). Zmniejsza się rola przemysłu włók. i odzież. w związku z konkurencją tanich wyrobów krajów azjatyckich; większość zakładów przemysłu bawełn. jest zlokalizowana na południu kraju, a odzież. w miastach na północnym wschodzie, gł. w Nowym Jorku. Recesja występuje również w produkcji stali; 197093 produkcja stali surowej zmniejszyła się o 32 mln t z powodu likwidacji starych i nierentownych hut regionu północno-wschodniego, gdzie znajdują się największe okręgi hutn. w kraju (Pittsburgh, ClevelandDetroitBuffalo, Chicago); nowocz. huty żelaza zbudowano w portach dowozowych rud żelaza (Filadelfia) oraz w Utah, Karolinie Południowej i Nebrasce; w 2003 produkcja stali surowej wyniosła 93,7 mln t. Utrzymuje się wysoka produkcja w pozostałych działach hutnictwa, zwł. miedzi i aluminium (3. producent na świecie). Huty miedzi są zlokalizowane w regionach eksploatacji rudy oraz w portach dowozowych (m.in. Baltimore), huty aluminium w pobliżu elektrowni wodnych na Kolumbii, Tennessee, nad Rz. Św. Wawrzyńca oraz w Teksasie (Corpus Christi), cynku i ołowiu w regionach wydobycia ich rud. Największa koncentracja zakładów różnorodnego przemysłu występuje w tzw. pasie przem. (Industrial Belt), obejmującym stany Nowej Anglii, stany środkowoatlantyckie oraz położone nad Wielkimi Jeziorami; pas przem. dostarcza większość produkowanych w kraju samochodów, obrabiarek, maszyn budowlanych i energ., wyrobów elektronicznych, stali, energii elektrycznej, tworzyw sztucznych, odzieży, obuwia i produktów mleczarskich; gł. ośr. przemysłu są: Nowy Jork, Chicago, Detroit, Boston, Saint Louis. Do najszybciej rozwijających się obecnie okręgów przem. należą: zachodni (wybrzeża Kalifornii, gł. ośr.: Los Angeles, San Francisco) z rozwiniętym przemysłem lotn., rakietowym, elektronicznych i petrochemicznym oraz południowy, położony na wybrzeżu Zat. Meksykańskiej (południowy Teksas i południowa Luizjana), w którym przemysł jest gł. związany z wydobyciem i przetwórstwem ropy naft., gazu ziemnego, siarki i soli kam.; gł. ośr.: Houston, Nowy Orlean. Rolnictwo. Użytki rolne zajmują 42% pow. kraju (4,1 mln km2), z tego grunty orne i sady 20% pow., łąki i pastwiska 25%. W strukturze użytkowania ziemi w stanach środkowych i wschodnich przeważają grunty orne (w Dakocie Północnej i Południowej, Iowa, Illinois zajmują powyżej 50% pow.), natomiast w stanach zachodnich łąki i pastwiska (w Nowym Meksyku, Nevadzie i Utah 7585% pow.). Dominują duże i wielkie gospodarstwa rolne; przeciętna wielkość gospodarstw 175 ha (2001); w stanach prerii najwięcej jest farm o pow. ok. 1000 ha, na zachodzie, w stanach górskich 15002000 ha; mniejsze gospodarstwa rolne (kilkadziesiąt ha) najliczniej występują w stanach północno-wschodnich, zwł. w Nowej Anglii. Gospodarstwa amer. są wysoko wyspecjalizowane (ponad 50% dochodów w gospodarstwie przynosi jeden typ działalności roln.) i towarowe; wyróżnia się farmy zbożowe, mleczarskie, drobiarskie, sadownicze, warzywnicze, specjalizujące się w uprawie bawełny, tytoniu, ziemniaków, rancza hod. i in. Specjalizacja produkcji rolnej jest warunkowana bardzo dużą mechanizacją prac polowych; 1 ciągnik przypada na 86 ha użytków rolnych (2002). Do specjalizacji produkcji rolnej przyczynia się również rozbudowany system służb agrotechn. oraz przedsiębiorstw handl., zajmujących się zaopatrzeniem farmerów w środki produkcji i zbytem produktów rolnych. Wydajność produkcji rolnej jest bardzo wysoka na 1 zatrudnionego w rolnictwie, mała z jednostki uprawianej powierzchni; z 1 ha zbiera się ok. 24 q pszenicy (2002), 23 razy mniej niż w krajach Europy Zachodniej. Stopień chemizacji rolnictwa jest niski; na 1 ha użytków rolnych zużywa się 47 kg nawozów sztucznych (200203). Wzrasta powierzchnia upraw sztucznie nawadnianych za pomocą deszczowni i kanałów irygacyjnych nawadnia się ok. 5,5% pow. użytków rolnych, najwięcej w Kalifornii, Nowym Meksyku, Arkansas i południowym Teksasie. Stany Zjednoczone należą do gł. producentów rolnych na świecie; 2002 ze Stanów Zjednoczonych pochodziło ok. 38% świat. produkcji kukurydzy (1. miejsce w świecie), 41% soi (1. miejsce w świecie), 7,7% pszenicy, 6,7% owsa, 21% bawełny, 14% owoców cytrusowych oraz 15,9% mięsa z uboju i 15,3% mleka. W produkcji mleka, mięsa wołowego i drobiowego, soi, sorga, migdałów, żurawiny, truskawek, borówki amer. kraj zajmuje 1. miejsce w świecie. Podstawowym działem rolnictwa amer. jest produkcja roślinna. Warunki klim. i glebowe kraju umożliwiają uprawę prawie wszystkich roślin strefy umiarkowanej, podzwrotnikowej i zwrotnikowej; wykształciła się charakterystyczna strefowość upraw, związana z długością okresu wegetacji i wilgotnością klimatu; w miejsce monokultur, w celu ochrony gleb przed wyjałowieniem, wprowadza się płodozmian. Na czarnoziemach i glebach kasztanowych Wielkich Równin uprawia się pszenicę; jest to tzw. pas pszenicy (Wheat Belt); na północy (Dakota Północna i Południowa, Montana, zachodnia Minnesota) uprawia się pszenicę jarą w płodozmianie z owsem, jęczmieniem i lnem, na południu (Kansas, zachodnia Oklahoma, Nebraska, północny Teksas) pszenicę ozimą oraz lucernę, sorgo (zwł. w zachodniej, suchej części Wielkich Równin), jęczmień i słoneczniki. Środkowa część kraju (Iowa, Illinois, Indiana, Ohio, Missouri, Kentucky, Minnesota, wschodnia Nebraska) to strefa uprawy kukurydzy i soi (Corn Soy Belt). Południowa, podzwrotnikowa część kraju jest zw. pasem bawełny (Cotton Belt); do lat 30. XX w. w stanach: Karolina Południowa, Georgia, Alabama, Missisipi, Luizjana, Arkansas i na wschodzie Teksasu plantacje bawełny zajmowały większość gruntów ornych; od lat 50. maleje tam powierzchnia upraw bawełny, a wzrasta orzeszków ziemnych, ryżu, trzciny cukrowej, owoców (brzoskwinie, orzechy), wczesnych warzyw i roślin pastewnych. Nowymi regionami nawadnianych upraw bawełny stały się stany: Kalifornia, Arizona i Nowy Meksyk. W stanach przyjeziornych i Nowej Anglii duże znaczenie ma uprawa ziemniaków, buraków cukrowych, warzyw (kapusta, groch, szparagi, pomidory), zwł. w sąsiedztwie wielkich miast, w Karolinie Północnej i Wirginii tytoniu. Kalifornia i Floryda są gł. w kraju regionami intensywnego sadownictwa i ogrodnictwa; w Kalifornii, na sztucznie nawadnianych glebach Doliny Kalifornijskiej, winnice, sady (brzoskwinie, figi, migdały, oliwki, pomarańcze, cytryny) i uprawa warzyw (sałata, pomidory, ogórki), na Florydzie zaś plantacje pomarańczy i grejpfrutów oraz zimowa uprawa warzyw. Na Hawajach uprawia się trzcinę cukrową oraz ananasy, banany i kwiaty, eksportowane do stanów kontynentalnych. Stany Zjednoczone mają duże pogłowie zwierząt hod.: 94,9 mln sztuk bydła, 60,4 mln trzody chlewnej, 6,1 mln owiec (2004). Największe znaczenie ma hodowla bydła; w stanach północno-wschodnich (gł. Maine, Connecticut, New Jersey, Nowy Jork, Pensylwania, Ohio) rozwinęła się intensywna hodowla bydła mlecznego; w stanach zachodnich jest prowadzona ekstensywna, pastwiskowa hodowla bydła, gł. na mięso. Hodowla trzody chlewnej jest skoncentrowana w stanach: Iowa, Illinois, Indiana i Ohio. Podrzędne znaczenie ma hodowla owiec, skupiona w górskich regionach, na zachodzie kraju. Powszechnie rozwinięte jest drobiarstwo, szczególnie intensywnie w sąsiedztwie wielkich regionów metropolitalnych na wschodzie, oraz w Teksasie i Arizonie. Produkty hod. są przeznaczone gł. na rynek krajowy, roślinne w dużym stopniu na eksport. Stany Zjednoczone są największym świat. eksporterem pszenicy (ok. 25 mln t rocznie), kukurydzy i pasz kukurydziano-sojowych, nasion oleistych, a jednym z gł. bawełny i tytoniu. Wzrasta znaczenie rybołówstwa (3,1 mln t, w tym 1,4 mln t ryb i 1,7 mln t skorupiaków, 2002); eksploatuje się przede wszystkim łowiska w amer. strefie ekon. (szer. 200 mil); u wybrzeży atlantyckich poławia się śledzie, makrele, dorsze i homary (na północy), menhadeny, krewetki, kraby i ostrygi (na południu); u wybrzeży Florydy rekiny i marliny (również w celach sport.); na łowiskach pacyficznych, u wybrzeży Kalifornii łowi się tuńczyki, makrele i sardynki, Alaski łososie, halibuty i kraby.Intensywna eksploatacja lasów, zwł. od XIX w., spowodowała zmniejszenie powierzchni leśnej kraju o ponad połowę; w 2000 lasy zajmowały ok. 25% pow. kraju, z tego 1/3 stanowiły lasy federalne (najwięcej w G. Skalistych i na Alasce), podlegające częściowej ochronie (limitowany wyrąb), 2/3 lasy prywatne, dostarczające drewna dla przemysłu celulozowo-papierniczego i mebl.; najcenniejszymi gatunkami drewna są: daglezja (jodła Douglasa), sekwoja (redwood), tuja zach., świerk sitkajski, choina kanad., sosna, ponadto dąb, orzesznik, tulipanowiec amer. i buk. 2004 pozyskano 294 hm3 drewna, najwięcej dostarczają stany pacyficzne, gł. Waszyngton, Oregon i Kalifornia, oraz stany południowo-wschodnie, zwł. Karolina Północna, Georgia i Alabama. Turystyka. Turystyka krajowa w Stanach Zjednoczonych rozwinęła się gł. w latach 60. XX w., w związku z powszechną motoryzacją oraz rosnącą zamożnością społeczeństwa. Głównymi obiektami turyst. są parki nar. i pomniki przyrody, zwł. Yosemite, Yellowstone i Wielki Kanion, odwiedzane przez kilkanaście milionów turystów rocznie, poza tym kąpieliska mor. (m.in. Atlantic City, Santa Monica, Santa Barbara, Waikiki na Hawajach), ośr. narciarskie (Colorado Springs, Squaw Valley, Lake Placid) i ośr. rozrywki (Las Vegas, Reno, Disneyland w Anaheim w Kalifornii, Disney World na Florydzie) oraz miasta będące ośr. polit. i kult. gł. Nowy Jork (siedziba ONZ, Statua Wolności, Rockefeller Center, Manhattan), Waszyngton (Biały Dom, Kapitol), Chicago. Głównymi regionami wypoczynkowymi i turyst. w kraju są: Kalifornia, Ohio, Hawaje i Floryda; zwiększa się liczba turystów przyjeżdżających do Nevady, Arizony, Luizjany, Kolorado, a ostatnio również na Alaskę. W 2005 Stany Zjednoczone odwiedziło 46 mln turystów zagr. (wpływy 113 mld dol. USA), najwięcej z Japonii, Meksyku i krajów Europy Zachodniej oraz Kanady. Transport i łączność. Sieć transportowa Stanów Zjedn. jest najdłuższa w świecie; 2004 długość linii kol. wynosiła 227 tys. km, dróg kołowych 6,4 mln km (w tym 75 tys. km autostrad), rurociągów ponad 2,4 mln km (w tym ok. 800 tys. km gł. linii przesyłowych), śródlądowych dróg wodnych 41 tys. km. Z ogólnej masy transportowanych towarów na kolej przypada 42% (2002) przewożonych ładunków w t·km, transport samoch. 28%, rurociągowy 16%, wodny śródlądowy 13%. Sieć kol. została ukształtowana w 2. poł. XIX w., kiedy budowano linie transkontynent. łączące wybrzeża atlantyckie z pacyficznymi; 186269 zbudowano pierwszą linię transkontynent. o dł. 5450 km: Nowy JorkChicagoOmahaSan Francisco. Do pocz. XX w. kolej była gł. przewoźnikiem towarów (ponad 75% ładunków) i pasażerów; konkurencja transportu samochodowego przyczyniła się do likwidacji wielu nierentownych połączeń kol.; 191690 długość linii kol. zmniejszyła się o ponad połowę. Modernizacja linii kol. w latach 80. wpłynęła na wzrost przewozów, gł. ładunków masowych, z 1342 mld t · km (1980) do 2183 mld t · km (2001). W dużych miastach istnieje system szybkich kolei miejskich; najdłuższe linie metra znajdują się w Nowym Jorku (ponad 400 km), Chicago (172 km), San Francisco (120 km) oraz Bostonie, Waszyngtonie i Filadelfii. Dominującą rolę w przewozach pasażerów (79% przewozów, 2002) i towarów w promieniu do 200300 km odgrywa transport samochodowy. Sieć dróg o utwardzonej nawierzchni (ok. 45 km na 100 km2, 2002) jest stale rozbudowywana, zwł. system wielopasmowych autostrad, zarówno federalnych i stanowych (bezpłatne) jak i prywatnych (płatne). W 2002 w użytkowaniu znajdowało się 136 mln samochodów osobowych oraz 94 mln samochodów ciężarowych i autobusów. Śródlądowe drogi wodne są wykorzystane do transportu towarów masowych; gł. szlakami żeglugowymi są Wielkie Jeziora wraz z Drogą Wodną Św. Wawrzyńca oraz Missisipi. Wielkie Jeziora, połączone kanałami z Missisipi (Illinois Waterway) i O. Atlantyckim (New York State Barge Canal, dł. 584 km), są jednym z największych szlaków żeglugowych na świecie. Drogą Wodną Św. Wawrzyńca dopływają do portów nad Wielkimi Jeziorami (gł.: Duluth-Superior przeładunki 44,2 mln t, 2002, Detroit, Chicago, Toledo i Cleveland) statki mor. o nośności do 30 tys. t. System transportowy Missisipi obejmuje ponad 20 tys. km dróg wodnych (rzek i kanałów); składa się z rzeki głównej oraz Missouri (żegl. od m. Sioux City), Illinois, Ohio i ich dopływów. W krajowej wymianie handl. między regionami: wschodnim, zachodnim i południowym dużą rolę odgrywa żegluga kabotażowa, na którą przypada ponad połowa przewozów mor.; szlak żeglugi przybrzeżnej między portami atlantyckimi i pacyficznymi przechodzi przez Kanał Panamski. Większość wymiany handl. z zagranicą odbywa się przez porty oceaniczne; największe przeładunki: zespoły portowe South Louisiana (216,4 mln t, 2002), Houston (177,6 mln), Nowy Jork (134,5 mln), Beaumont (85,9 mln). W 2003 w portach amer. mor. wyładowano 881 mln t towarów (gł. surowców miner.), załadowano 325 mln t; flota handl. to 465 jednostek o łącznej nośności 13,3 mln DWT (2006); wiele statków armatorów amer. pływa pod tanią banderą: panamską, bahamską, liberyjską i in. krajów. Stany Zjednoczone posiadają najgęstszą w świecie sieć połączeń lotn. (zarówno krajowych jak i zagr.); w kraju jest 14,9 tys. portów lotn., lotnisk i in. lądowisk; w 2004 przewozy pasażerskie wyniosły 709 mld pasażerokilometrów; gł. amer. porty lotn. należą do najbardziej ruchliwych na świecie; największe firmy lotn. to American Airlines z Dallas (99 mln pasażerów, 2001), Delta Air Lines z Atlanty (94 mln) i United Airlines z Chicago (75 mln). Po zamachu terrorystycznym 11 IX 2001 poniosły one dotkliwe straty, co spowodowało konieczność dofinansowania z budżetu federalnego. Na przyl. Canaveral (Floryda) znajduje się największe na świecie centrum lotów kosm. oraz miejsce startu wahadłowców. Stany Zjednoczone mają bardzo dobrze rozwinięty system łączności satelitarnej; linie telefoniczne, telegraf. oraz sieć radiowa i telew. stanowią własność prywatną; w użytkowaniu na 1000 mieszk. znajdowało się 599 aparatów telefonicznych (2004), 881 odbiorników telew. i 2116 radiowych (2002); w 2005 w użyciu było 219 mln telefonów komórkowych, a łącz internetowych używało 205 mln odbiorców. Handel zagraniczny. Od poł. lat 50. Stany Zjednoczone utrzymują dominującą pozycję w handlu świat., zarówno w eksporcie, jak i imporcie; 2005 wartość eksportu wynosiła 904,2 mld dol. USA, co stanowiło 8,7% wartości świat. eksportu, natomiast wartość importu była znacznie wyższa 1732,7 mld dol. USA i stanowiła 16,3% importu światowego. Ujemny bilans handl. występuje od pocz. lat 70. i jest spowodowany rosnącym importem surowców miner. (zwł. ropy naft.) i zmniejszającym się eksportem wyrobów przem., mniej konkurencyjnych na rynku świat. od jap. i innych krajów azjat. oraz zachodnioeuropejskich. Eksportuje się gł. maszyny górnicze, budowlane, roln. i energ., komputery, sprzęt telekomunik., samoloty, samochody i broń oraz wyposażenie kompletnych obiektów przem.; ważną pozycję w eksporcie zajmują produkty chem., zwł. tworzywa sztuczne, nawozy sztuczne, wyroby gumowe i leki, poza tym towary rolno-spoż., surowce miner. (gł. węgiel kam., siarka i fosforyty), paliwa i in. artykuły przemysłowe. Import obejmuje: maszyny i środki transportu, zwł. samochody osobowe, statki, komputery i in. sprzęt elektroniczny, surowce miner. i paliwa, towary rolno-spoż. oraz produkty chem., odzież, obuwie i drewno. Główni partnerzy handl: Kanada, Meksyk, Chiny, Japonia, Niemcy, W. Brytania.
data: 0000-00-00
Motoryzacja | Samochody uźywane | Ogłoszenia Motoryzacyjne w Moto.Gratka.pl
Najświeźsze ogłoszenia motoryzacyjne. Kup, sprzedaj samochody osobowe, dostawcze, cięźarowe, terenowe, motocykle, maszyny budowlane, rolnicze oraz sprzęt wodny.
data: 2008-01-03
Stany Zjednoczone są krajem wysoko rozwiniętym o największym produkcie krajowym brutto w świecie 11713 mld dol. USA (2004) ok. 30% produktu świat.; PKB na 1 mieszk. wg parytetu siły nabywczej 40,1 tys. dol. USA (2005). Dominującą pozycję w gospodarce światowej Stany Zjednoczone utrzymują od końca XIX w., kiedy ich produkcja przem. osiągnęła największą wartość; w latach 40. XX w. przemysł amer. wytwarzał ok. 60% produkcji krajów kapitalist., w 50. ok. 50%. Od lat 60. udział Stanów Zjednoczonych w produkcji świat. powoli maleje (w latach 70. wynosił ok. 40%). Tempo wzrostu gospodarki amer. jest niewielkie; w okresie 198185 produkt krajowy brutto powiększał się o 2,6% rocznie, 198690 o 2,8%, 19902002 o 3,3%, 2005 3,2%. Gospodarka amer. charakteryzuje się wielką koncentracją kapitału i produkcji. Branżowe i ponadbranżowe koncerny wytwarzają ok. 70% produkcji przem. w kraju, kontrolują handel wewn., rynek finansowy, a zwł. obrót papierami wartościowymi; są również gł. eksporterami kapitału prywatnego. Największe koncerny amer. są związane z przemysłem samoch. (General Motors, Ford Motor, Chrysler Group), paliwowym (Exxon, oraz Mobil, Texaco, Chevron, Amoco), elektrycznej i elektronicznej (General Electric, IBM), chem. (Dow Chemical, Du Pont) oraz spoż. (Coca Cola, Philip Morris), lotn. (Boeing); przedsiębiorstwa handl.: Wall Mart Stories i Sears Roebuck utrzymują sieć sprzedaży we wszystkich prawie stanach. Główne amer. firmy produkcyjne i usługowe są jednocześnie największymi podmiotami gosp. świata. Dążąc do opanowania rynków zagranicznych, przekształcają się stopniowo w korporacje o charakterze międzynar. i wywierają decydujący wpływ na rozwój gospodarki świat.; roczne dochody największych korporacji handl., finansowych i przem. znacznie przekraczają 100 mld dolarów. W okresie po II wojnie świat. zwiększał się stale eksport kapitału amer.; wartość bezpośrednich prywatnych inwestycji amer. za granicą w 2003 wyniosła ponad 151 mld dol. USA i była największa w krajach UE (81 mld dol. USA), Kanadzie (ok. 14 mld dol. USA) oraz krajach Ameryki Łac.; wartość inwestycji zagr. w Stanach Zjednoczonych wyniosła 29 mld dol. USA, gł. zachodnioeur., jap., kanadyjskich. Stany Zjednoczone posiadają największe w świecie zasoby złota (ok. 262 mln uncji, 2005), duże rezerwy dewizowe (54 mld dol. USA) oraz zasoby pieniężne (1646 mld dol., 2002) zgromadzone w bankach komercyjnych (największe: Bank of America NA, Citibank NA, JP Morgan Chase) i federalnych (Federal Reserve System, obejmuje 12 banków federalnych); dolar amer. jest jedną z podstawowych walut międzynar. systemu monetarnego. W gospodarce amer. nasilają się procesy typowe dla okresu postindustrialnego, charakteryzujące się dynamicznym rozwojem usług i wzrostem ich udziału w produkcie krajowym brutto, przy jednocześnie zmniejszającym się udziale przemysłu i rolnictwa. W 2005 78,7% produktu krajowego brutto wytworzyły usługi, zwł. sektor finansowyi handel, 20,3% przemysł wraz z budownictwem, 1,0% rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo. Regionami o największej koncentracji kapitału, produkcji i usług pozostają stany północno-wschodnie (gł. Nowy Jork, New Jersey, Pensylwania, Illinois, Michigan), wytwarzające 23% produktu krajowego brutto (2004; w 1970 ich łączny udział wynosił 41%). Wzrasta znaczenie stanów zachodnich, zwł. Kalifornii (13% produktu krajowego brutto) z rozwijającym się nowocz. przemysłem i intensywnym rolnictwem oraz stanów południowych. 13 stanów południowych, zw. Sun Belt, miało w ostatnich latach najwyższe tempo rozwoju (zwł. Teksas, Floryda, Arizona, Georgia i Luizjana), co jest związane z nowymi inwestycjami w przemyśle przetwórczym (petrochemiczny, elektroniczny, zbrojeniowy i rolno-spoż.) i turystyce, która stała się jednym z najpoważniejszych źródeł dochodu regionu południowego. W latach 80. większość nakładów inwestycyjnych przeznaczano na budownictwo, przemysł (zwł. elektroniczny, zbrojeniowy i kosm.), dalszą rozbudowę sieci transportowej oraz zaplecza nauk.-technicznego. Po 2001 znaczne zwiększenie wydatków budżetowych na obronę nar. i szeroko rozumiane bezpieczeństwo publ. w związku z atakiem terrorystycznym na World Trade Center, a od 2002 na finansowanie wojny w Iraku; 2005 budżet państwa obciążyły dodatkowo wydatki związane z odbudową infrastruktury zniszczonej w wyniku huraganu Katrina. W 2003 w sektorze finansów publicznych zanotowano deficyt w wys. 254,1 mld dol. USA; 2000 sektor finansów publicznych zamykał się jeszcze nadwyżką na poziomie 224,8 mld dol. USA. Przemysł. Stany Zjednoczone posiadają i eksploatują ogromne zasoby surowców miner.; najzasobniejsze w złoża są Kordyliery, Niz. Zatokowa i Appalachy. Największe znaczenie ma wydobycie surowców energ.: ropy naft., gazu ziemnego, węgla i uranu. Górnictwo ropy naft. jest rozwinięte na południu kraju, gdzie na Niz. Zatokowej i szelfie Zat. Meksykańskiej występują najbogatsze w kraju złoża, eksploatowane w Teksasie (ok. 20% produkcji krajowej, 2003) i Luizjanie; poza tym wydobywa się ropę naft. w Kalifornii, Kansas, Oklahomie, Nowym Meksyku, Wyoming, a od końca lat 70. również na północy Alaski (17% produkcji krajowej). Spadek wydobycia ropy naft. (424 mln t 1980, 310 mln t 2005, 3. miejsce w świecie) jest związany z wyczerpywaniem się złóż (zasoby ropy naft. w Stanach Zjednoczonych szacuje się na 3 mld t) i rosnącymi kosztami eksploatacji (kilkakrotnie wyższe niż na Bliskim Wschodzie). Gaz ziemny (526 mld m3) wydobywa się ze złóż towarzyszących ropie naft. i samoistnych, gł. w Teksasie i Luizjanie (łącznie ponad 60% wydobycia krajowego) oraz w Nowym Meksyku, Wyoming i Oklahomie (pole gazowe Hugoton). Stany Zjednoczone posiadają duże (ok. 247 mld t) zasoby węgla kam., gł. koksującego i antracytu, o dogodnych geologicznie warunkach eksploatacji wydobycie 1,0 mld t; ok. 60% węgla wydobywa się systemem odkrywkowym; największe zagłębia węglowe znajdują się na Wielkich Równinach, w Appalachach i G. Skalistych; gł. producentami węgla kam. są stany położone w Appalachach: Wirginia Zachodnia, Pensylwania (eksploatacja od końca XVIII w.), Kentucky, Wyoming i Illinois; w Dakocie Północnej wydobywa się węgiel brunatny (74,8 mln t, 2001). Stany Zjednoczone są drugim po Chinach producentem węgla kam.; w okresie 197092 wydobycie węgla kam. wzrosło o ponad 270 mln t w związku z rosnącym zapotrzebowaniem energetyki i eksportem, od 1999 powoli spada; Stany Zjednoczone są największym eksporterem węgla kam., gł. do Europy Zachodniej, Japonii, Kanady. W Kordylierach jest wydobywana ruda uranu, gł. w Nowym Meksyku (Bluewater, Grants), Arizonie oraz na pograniczu stanów Utah i Kolorado. Z rud metali najwięcej eksploatuje się rud żelaza, miedzi, cynku i ołowiu. Najbogatsze złoża rud żelaza, zawierające gł. hematyt i magnetyt, występują w stanie Minnesota (Mesabi Range eksploatowane od ponad 100 lat, Cuyuna Range), gdzie większość rud wydobywa się systemem odkrywkowym, oraz w Alabamie, Missouri, Wyoming i Utah (koszty eksploatacji rud żelaza powodują, że redukuje się stopniowo wydobycie, zwiększając import koncentratów). Ponad 90% krajowego wydobycia rud miedzi pochodzi z Arizony (największa kopalnia w Morenci), Utah (wielka kopalnia odkrywkowa w Bingham) i Nowego Meksyku. Bogate pokłady rud cynkowo-ołowiowych zostały w większości wyeksploatowane; gł. regiony wydobycia znajdują się w Missouri, Tennessee, Idaho, Montanie, Arizonie, Kolorado. Niewielkie wydobycie boksytów w Arkansas i Alabamie, w małym stopniu pokrywa zapotrzebowanie krajowe. Z rud metali nieżel., wykorzystywanych gł. do produkcji stali, Stany Zjednoczone posiadają jedynie duże zasoby molibdenu (wydobycie 33,6 tys. t, 2003) i wanadu, eksploatowane w Kolorado, Utah i Arizonie. Metale szlachetne wydobywa się w zachodniej części kraju: srebro w stanach: Idaho, Alaska i Nevada, złoto (277 t) w Idaho, Kalifornii, Alasce i Nevadzie, platynę w Montanie. Spośród surowców dla przemysłu chem. największe znaczenie mają złoża fosforytów, soli potasowej i soli kamiennej. Najbogatsze złoża fosforytów występują na Florydzie (w rejonie Tampa), są to piaski i żwiry fosforytowe, eksploatowane odkrywkowo; znaczny udział w produkcji fosforytów mają również stany: Karolina Północna, Idaho i Utah. Do 2000 wydobywano siarkę rodzimą; obecnie siarkę uzyskuje się przy odsiarczaniu ropy naft. i gazu ziemnego. Głównymi obszarami eksploatacji soli potasowych są: rejon Carlsbadu w Nowym Meksyku, dostarczający ok. 90% produkcji krajowej, oraz Saldurs (k. Salt Lake City) w Utah. Największe złoża soli kam. występują w Luizjanie, Teksasie oraz nad jez. Erie w Ohio. Stany Zjednoczone są największym producentem fosforytów, siarki i soli kam. w świecie. Do lat 60. przemysł przetwórczy w Stanach Zjednoczonych wykorzystywał gł. surowce krajowe; wyczerpywanie się złóż (ropa naft., rudy metali) oraz wysokie koszty eksploatacji powodują stały wzrost importu surowców miner.; Stany Zjednoczone są obecnie jednym z największych importerów surowców miner. na świecie. Ponad połowę zapotrzebowania gospodarki na ropę naft. pokrywa import, gł. z krajów Bliskiego Wschodu, Wenezueli, Meksyku i Nigerii; gaz ziemny jest dostarczany z Kanady i Meksyku, rudy żelaza z Kanady, Wenezueli, Brazylii i Chile, rudy i koncentraty miedzi z Chile, Peru i Zambii, koncentraty cynku i ołowiu z Meksyku, Australii i Kanady, cyna z Boliwii i Malezji, boksyty z Surinamu, Gujany, Haiti i Jamajki; importuje się również uran (RPA, Kanada), chrom (RPA, Zambia, Filipiny), mangan (gł. z Brazylii), antymon, kobalt i in. Stany Zjednoczone są największym na świecie producentem energii elektrycznej; moc zainstalowana w elektrowniach 2002 wynosiła 917,9 tys. MW, od 1980 wzrosła o ok. 300 tys. MW; 2003 wyprodukowano 3892 mld kW·h energii elektrycznej (ok. 1/4 produkcji świat.), na 1 mieszk. 12,6 tys. kW·h. Około 72% energii elektrycznej wytwarzają elektrownie termiczne, gł. węglowe i gazowe, powyżej 20% jądr., ok. 7% wodne, pozostałą część wiatrowe, słoneczne i geotermalne. Większość elektrowni jest zlokalizowana we wschodniej części kraju, zwł. w regionie północno-wschodnim (od Wielkich Jezior po wybrzeże O. Atlantyckiego), gdzie występuje wielka koncentracja elektrowni cieplnych i jądr.; dużymi okręgami energ. są również południowe Appalachy (elektrownie cieplne, wodne i jądr.), wybrzeża Zat. Meksykańskiej, zwł. południowy Teksas (gł. naft., gazowe i jądr.) oraz w regionie zachodnim: Kalifornia (naft. i jądr.) i Waszyngton (gł. wodne). Rozwój energetyki jądr. nastąpił w Stanach Zjednoczonych w latach 60. i 70., kiedy zbudowano kilkadziesiąt elektrowni jądr.; od pocz. lat 80. maleje liczba oddawanych do użytku bloków jądr. w związku z dużymi kosztami (45 mld dol.) i wydłużającym się czasem budowy (710 lat). 2001 były 104 czynne elektrownie jądr.; największe z nich to: South Texas I i II (łączna moc 2500 MW) w południowym Teksasie, Palo Verde w Arizonie, Perry w Ohio, Fermi w Michigan. Elektrownie jądr. mają największy udział w produkcji energii elektrycznej w stanach: New Jersey (69%), Maine (ponad 64%), Vermont (79%), Connecticut i Karolina Południowa. Dla celów hydroenerg. są wyzyskiwane gł. rzeki Kordylierów i Appalachów. Wielkie zespoły elektrowni wodnych powstały na rz. Kolumbia (11 elektrowni, w tym Grand Coulee o mocy 6700 MW, John Day 2200 MW) i jej dopływie Snake, Kolorado (Hoover Dam 1300 MW), Tennessee, Ohio oraz na rz. i wodospadzie Niagara. Liczne elektrownie wiatrowe zbud. w G. Nadbrzeżnych w Kalifornii, słoneczne na południowym zachodzie kraju (największa w rejonie Barstow w Kalifornii); w pobliżu San Francisco elektrownia geotermalna. Przemysł przetwórczy w Stanach Zjednoczonych jest wszechstronnie rozwinięty; rozbudowane zaplecze nauk.-techn., daleko posunięta automatyzacja oraz nowocz. systemy organizacji pracy wpływają na wysoką jakość wyrobów. Głównymi gałęziami przemysłu przetwórczego są przemysły: elektromaszyn. (w tym środków transportu i metal.), chem., spoż., drzewny, papierniczy i poligraficzny, hutn. oraz włók., odzież. i skórzany. Szczególną pozycję w Stanach Zjednoczonych zajmuje przemysł samoch., którego rozwój został zapoczątkowany w zakładach Forda w Detroit na pocz. XX w.; do lat 60. przemysł amer. wytwarzał ponad 50% samochodów na świecie (w latach 50. powyżej 80%); masowa produkcja samochodów wpływała na rozbudowę przemysłów kooperujących (hutnictwo, przemysł rafineryjny, gumowy, szklarski i in.), umożliwiła również powszechną motoryzację kraju. Stany Zjednoczone są obecnie trzecim po Japonii i Niemczech producentem samochodów osobowych; 2005 wyprodukowano 56,2 mln samochodów osobowych oraz 91,6 mln ciężarowych i autobusów; większość produkcji samoch. przypada na zakłady General Motors, Forda i Chryslera, a pozostała część gł. na amer. filie firm jap. (Honda, Mazda, Nissan, Toyota); największym ośr. przemysłu samoch. jest Detroit, dużymi Cleveland, Buffalo, Toledo, Atlanta oraz Nowy Jork, Los Angeles i San Francisco. Przemysł lotn. Stanów Zjednoczonych jest najsilniej rozwinięty w świecie; produkcja samolotów wojsk., pasażerskich, urządzeń rakietowych i kosm. (sztuczne satelity, promy kosm.) jest skupiona na wybrzeżu pacyficznym, w Seattle (fabryki koncernu Boeing), Los Angeles i San Diego (zakłady firm Douglas i Lockheed gł. samoloty wojsk. i satelity); w Antipole Valley w pobliżu Los Angeles znajduje się gł. w świecie ośr. montażu samolotów, a także centrum badawczo-doświadczalne; nowe zakłady lotn. powstały m.in. w Dallas-Fort Worth, Saint Louis, Kansas i Atlancie. Przemysł maszyn. wytwarza również maszyny roln., maszyny elektr., urządzenia do wydobycia i transportu ropy naft. i gazu ziemnego (gł. w Teksasie), maszyny budowlane i drogowe, wyposażenie kompletnych obiektów przemysłowych. Przemysł elektroniczny obejmuje produkcję półprzewodników, układów scalonych, komputerów, automatów przem., sprzętu audio-wideo i gospodarstwa domowego (chłodziarki 1. miejsce w produkcji świat., pralki, klimatyzatory i in.); zakłady przemysłu elektronicznego są skoncentrowane w regionie północno-wschodnim (gł. ośr.: Nowy Jork, Boston) i zachodnim, zwł. w Los Angeles i San Francisco, w pobliżu którego w Dolinie Krzemowej (Silicon Valley) zlokalizowano ok. 3 tys. firm elektronicznych. Przemysł chem. należy do najszybciej rozwijających się gałęzi przemysłu Stanów Zjednoczonych; najważniejszy jest przemysł petrochemiczny; dużymi regionami koncentracji przetwórstwa ropy naft. są: obszar nad Zat. Meksykańską (Houston drugi po Rotterdamie kompleks rafinerii w świecie, Beaumont, Port Arthur, Baton Rouge i Nowy Orlean), południowa i środkowa Kalifornia (ropa naft. dowożona m.in. z Alaski), atlantyckie porty dowozowe ropy naft. (Nowy Jork, Filadelfia, Baltimore i Boston) oraz region Wielkich Jezior (Chicago, Cleveland) i środkowy (Saint Louis, Tulsa). Rozwinięta produkcja tworzyw sztucznych, kwasu siarkowego, sody, nawozów sztucznych; rozwinięty także przemysł gumowy, farm., fotochem. (Rochester Kodak). Zakłady przemysłu spoż. są rozproszone na terenie całego kraju; przemysł mięsny jest skupiony w miastach Środkowego Zachodu (tradycyjne miejsce spędu bydła z pastwisk na Wielkich Równinach): Omaha, Chicago i Kansas, produkcja mleczarska Michigan i stany Nowej Anglii, cukrownictwo Kalifornia i Luizjana, winiarstwo Kalifornia, przemysł tytoniowy Karolina Północna, Wirginia; w całym kraju browary, młyny, wytwórnie napojów chłodzących (m.in. Atlanta siedziba koncernu Coca Cola). Przemysł drzewny i papierniczy jest związany z dużymi obszarami leśnymi na zachodzie (stany: Waszyngton, Oregon, północna Kalifornia) oraz na południowym wschodzie, gdzie jest przetwarzane drewno z lasów południowych Appalachów; duży import drewna i celulozy z Kanady. W produkcji papieru i tektury Stany Zjednoczone zajmują 1. miejsce w świecie; produkcja na 1 mieszk. wynosi 277 kg (2003). Zmniejsza się rola przemysłu włók. i odzież. w związku z konkurencją tanich wyrobów krajów azjatyckich; większość zakładów przemysłu bawełn. jest zlokalizowana na południu kraju, a odzież. w miastach na północnym wschodzie, gł. w Nowym Jorku. Recesja występuje również w produkcji stali; 197093 produkcja stali surowej zmniejszyła się o 32 mln t z powodu likwidacji starych i nierentownych hut regionu północno-wschodniego, gdzie znajdują się największe okręgi hutn. w kraju (Pittsburgh, ClevelandDetroitBuffalo, Chicago); nowocz. huty żelaza zbudowano w portach dowozowych rud żelaza (Filadelfia) oraz w Utah, Karolinie Południowej i Nebrasce; w 2003 produkcja stali surowej wyniosła 93,7 mln t. Utrzymuje się wysoka produkcja w pozostałych działach hutnictwa, zwł. miedzi i aluminium (3. producent na świecie). Huty miedzi są zlokalizowane w regionach eksploatacji rudy oraz w portach dowozowych (m.in. Baltimore), huty aluminium w pobliżu elektrowni wodnych na Kolumbii, Tennessee, nad Rz. Św. Wawrzyńca oraz w Teksasie (Corpus Christi), cynku i ołowiu w regionach wydobycia ich rud. Największa koncentracja zakładów różnorodnego przemysłu występuje w tzw. pasie przem. (Industrial Belt), obejmującym stany Nowej Anglii, stany środkowoatlantyckie oraz położone nad Wielkimi Jeziorami; pas przem. dostarcza większość produkowanych w kraju samochodów, obrabiarek, maszyn budowlanych i energ., wyrobów elektronicznych, stali, energii elektrycznej, tworzyw sztucznych, odzieży, obuwia i produktów mleczarskich; gł. ośr. przemysłu są: Nowy Jork, Chicago, Detroit, Boston, Saint Louis. Do najszybciej rozwijających się obecnie okręgów przem. należą: zachodni (wybrzeża Kalifornii, gł. ośr.: Los Angeles, San Francisco) z rozwiniętym przemysłem lotn., rakietowym, elektronicznych i petrochemicznym oraz południowy, położony na wybrzeżu Zat. Meksykańskiej (południowy Teksas i południowa Luizjana), w którym przemysł jest gł. związany z wydobyciem i przetwórstwem ropy naft., gazu ziemnego, siarki i soli kam.; gł. ośr.: Houston, Nowy Orlean. Rolnictwo. Użytki rolne zajmują 42% pow. kraju (4,1 mln km2), z tego grunty orne i sady 20% pow., łąki i pastwiska 25%. W strukturze użytkowania ziemi w stanach środkowych i wschodnich przeważają grunty orne (w Dakocie Północnej i Południowej, Iowa, Illinois zajmują powyżej 50% pow.), natomiast w stanach zachodnich łąki i pastwiska (w Nowym Meksyku, Nevadzie i Utah 7585% pow.). Dominują duże i wielkie gospodarstwa rolne; przeciętna wielkość gospodarstw 175 ha (2001); w stanach prerii najwięcej jest farm o pow. ok. 1000 ha, na zachodzie, w stanach górskich 15002000 ha; mniejsze gospodarstwa rolne (kilkadziesiąt ha) najliczniej występują w stanach północno-wschodnich, zwł. w Nowej Anglii. Gospodarstwa amer. są wysoko wyspecjalizowane (ponad 50% dochodów w gospodarstwie przynosi jeden typ działalności roln.) i towarowe; wyróżnia się farmy zbożowe, mleczarskie, drobiarskie, sadownicze, warzywnicze, specjalizujące się w uprawie bawełny, tytoniu, ziemniaków, rancza hod. i in. Specjalizacja produkcji rolnej jest warunkowana bardzo dużą mechanizacją prac polowych; 1 ciągnik przypada na 86 ha użytków rolnych (2002). Do specjalizacji produkcji rolnej przyczynia się również rozbudowany system służb agrotechn. oraz przedsiębiorstw handl., zajmujących się zaopatrzeniem farmerów w środki produkcji i zbytem produktów rolnych. Wydajność produkcji rolnej jest bardzo wysoka na 1 zatrudnionego w rolnictwie, mała z jednostki uprawianej powierzchni; z 1 ha zbiera się ok. 24 q pszenicy (2002), 23 razy mniej niż w krajach Europy Zachodniej. Stopień chemizacji rolnictwa jest niski; na 1 ha użytków rolnych zużywa się 47 kg nawozów sztucznych (200203). Wzrasta powierzchnia upraw sztucznie nawadnianych za pomocą deszczowni i kanałów irygacyjnych nawadnia się ok. 5,5% pow. użytków rolnych, najwięcej w Kalifornii, Nowym Meksyku, Arkansas i południowym Teksasie. Stany Zjednoczone należą do gł. producentów rolnych na świecie; 2002 ze Stanów Zjednoczonych pochodziło ok. 38% świat. produkcji kukurydzy (1. miejsce w świecie), 41% soi (1. miejsce w świecie), 7,7% pszenicy, 6,7% owsa, 21% bawełny, 14% owoców cytrusowych oraz 15,9% mięsa z uboju i 15,3% mleka. W produkcji mleka, mięsa wołowego i drobiowego, soi, sorga, migdałów, żurawiny, truskawek, borówki amer. kraj zajmuje 1. miejsce w świecie. Podstawowym działem rolnictwa amer. jest produkcja roślinna. Warunki klim. i glebowe kraju umożliwiają uprawę prawie wszystkich roślin strefy umiarkowanej, podzwrotnikowej i zwrotnikowej; wykształciła się charakterystyczna strefowość upraw, związana z długością okresu wegetacji i wilgotnością klimatu; w miejsce monokultur, w celu ochrony gleb przed wyjałowieniem, wprowadza się płodozmian. Na czarnoziemach i glebach kasztanowych Wielkich Równin uprawia się pszenicę; jest to tzw. pas pszenicy (Wheat Belt); na północy (Dakota Północna i Południowa, Montana, zachodnia Minnesota) uprawia się pszenicę jarą w płodozmianie z owsem, jęczmieniem i lnem, na południu (Kansas, zachodnia Oklahoma, Nebraska, północny Teksas) pszenicę ozimą oraz lucernę, sorgo (zwł. w zachodniej, suchej części Wielkich Równin), jęczmień i słoneczniki. Środkowa część kraju (Iowa, Illinois, Indiana, Ohio, Missouri, Kentucky, Minnesota, wschodnia Nebraska) to strefa uprawy kukurydzy i soi (Corn Soy Belt). Południowa, podzwrotnikowa część kraju jest zw. pasem bawełny (Cotton Belt); do lat 30. XX w. w stanach: Karolina Południowa, Georgia, Alabama, Missisipi, Luizjana, Arkansas i na wschodzie Teksasu plantacje bawełny zajmowały większość gruntów ornych; od lat 50. maleje tam powierzchnia upraw bawełny, a wzrasta orzeszków ziemnych, ryżu, trzciny cukrowej, owoców (brzoskwinie, orzechy), wczesnych warzyw i roślin pastewnych. Nowymi regionami nawadnianych upraw bawełny stały się stany: Kalifornia, Arizona i Nowy Meksyk. W stanach przyjeziornych i Nowej Anglii duże znaczenie ma uprawa ziemniaków, buraków cukrowych, warzyw (kapusta, groch, szparagi, pomidory), zwł. w sąsiedztwie wielkich miast, w Karolinie Północnej i Wirginii tytoniu. Kalifornia i Floryda są gł. w kraju regionami intensywnego sadownictwa i ogrodnictwa; w Kalifornii, na sztucznie nawadnianych glebach Doliny Kalifornijskiej, winnice, sady (brzoskwinie, figi, migdały, oliwki, pomarańcze, cytryny) i uprawa warzyw (sałata, pomidory, ogórki), na Florydzie zaś plantacje pomarańczy i grejpfrutów oraz zimowa uprawa warzyw. Na Hawajach uprawia się trzcinę cukrową oraz ananasy, banany i kwiaty, eksportowane do stanów kontynentalnych. Stany Zjednoczone mają duże pogłowie zwierząt hod.: 94,9 mln sztuk bydła, 60,4 mln trzody chlewnej, 6,1 mln owiec (2004). Największe znaczenie ma hodowla bydła; w stanach północno-wschodnich (gł. Maine, Connecticut, New Jersey, Nowy Jork, Pensylwania, Ohio) rozwinęła się intensywna hodowla bydła mlecznego; w stanach zachodnich jest prowadzona ekstensywna, pastwiskowa hodowla bydła, gł. na mięso. Hodowla trzody chlewnej jest skoncentrowana w stanach: Iowa, Illinois, Indiana i Ohio. Podrzędne znaczenie ma hodowla owiec, skupiona w górskich regionach, na zachodzie kraju. Powszechnie rozwinięte jest drobiarstwo, szczególnie intensywnie w sąsiedztwie wielkich regionów metropolitalnych na wschodzie, oraz w Teksasie i Arizonie. Produkty hod. są przeznaczone gł. na rynek krajowy, roślinne w dużym stopniu na eksport. Stany Zjednoczone są największym świat. eksporterem pszenicy (ok. 25 mln t rocznie), kukurydzy i pasz kukurydziano-sojowych, nasion oleistych, a jednym z gł. bawełny i tytoniu. Wzrasta znaczenie rybołówstwa (3,1 mln t, w tym 1,4 mln t ryb i 1,7 mln t skorupiaków, 2002); eksploatuje się przede wszystkim łowiska w amer. strefie ekon. (szer. 200 mil); u wybrzeży atlantyckich poławia się śledzie, makrele, dorsze i homary (na północy), menhadeny, krewetki, kraby i ostrygi (na południu); u wybrzeży Florydy rekiny i marliny (również w celach sport.); na łowiskach pacyficznych, u wybrzeży Kalifornii łowi się tuńczyki, makrele i sardynki, Alaski łososie, halibuty i kraby.Intensywna eksploatacja lasów, zwł. od XIX w., spowodowała zmniejszenie powierzchni leśnej kraju o ponad połowę; w 2000 lasy zajmowały ok. 25% pow. kraju, z tego 1/3 stanowiły lasy federalne (najwięcej w G. Skalistych i na Alasce), podlegające częściowej ochronie (limitowany wyrąb), 2/3 lasy prywatne, dostarczające drewna dla przemysłu celulozowo-papierniczego i mebl.; najcenniejszymi gatunkami drewna są: daglezja (jodła Douglasa), sekwoja (redwood), tuja zach., świerk sitkajski, choina kanad., sosna, ponadto dąb, orzesznik, tulipanowiec amer. i buk. 2004 pozyskano 294 hm3 drewna, najwięcej dostarczają stany pacyficzne, gł. Waszyngton, Oregon i Kalifornia, oraz stany południowo-wschodnie, zwł. Karolina Północna, Georgia i Alabama. Turystyka. Turystyka krajowa w Stanach Zjednoczonych rozwinęła się gł. w latach 60. XX w., w związku z powszechną motoryzacją oraz rosnącą zamożnością społeczeństwa. Głównymi obiektami turyst. są parki nar. i pomniki przyrody, zwł. Yosemite, Yellowstone i Wielki Kanion, odwiedzane przez kilkanaście milionów turystów rocznie, poza tym kąpieliska mor. (m.in. Atlantic City, Santa Monica, Santa Barbara, Waikiki na Hawajach), ośr. narciarskie (Colorado Springs, Squaw Valley, Lake Placid) i ośr. rozrywki (Las Vegas, Reno, Disneyland w Anaheim w Kalifornii, Disney World na Florydzie) oraz miasta będące ośr. polit. i kult. gł. Nowy Jork (siedziba ONZ, Statua Wolności, Rockefeller Center, Manhattan), Waszyngton (Biały Dom, Kapitol), Chicago. Głównymi regionami wypoczynkowymi i turyst. w kraju są: Kalifornia, Ohio, Hawaje i Floryda; zwiększa się liczba turystów przyjeżdżających do Nevady, Arizony, Luizjany, Kolorado, a ostatnio również na Alaskę. W 2005 Stany Zjednoczone odwiedziło 46 mln turystów zagr. (wpływy 113 mld dol. USA), najwięcej z Japonii, Meksyku i krajów Europy Zachodniej oraz Kanady. Transport i łączność. Sieć transportowa Stanów Zjedn. jest najdłuższa w świecie; 2004 długość linii kol. wynosiła 227 tys. km, dróg kołowych 6,4 mln km (w tym 75 tys. km autostrad), rurociągów ponad 2,4 mln km (w tym ok. 800 tys. km gł. linii przesyłowych), śródlądowych dróg wodnych 41 tys. km. Z ogólnej masy transportowanych towarów na kolej przypada 42% (2002) przewożonych ładunków w t·km, transport samoch. 28%, rurociągowy 16%, wodny śródlądowy 13%. Sieć kol. została ukształtowana w 2. poł. XIX w., kiedy budowano linie transkontynent. łączące wybrzeża atlantyckie z pacyficznymi; 186269 zbudowano pierwszą linię transkontynent. o dł. 5450 km: Nowy JorkChicagoOmahaSan Francisco. Do pocz. XX w. kolej była gł. przewoźnikiem towarów (ponad 75% ładunków) i pasażerów; konkurencja transportu samochodowego przyczyniła się do likwidacji wielu nierentownych połączeń kol.; 191690 długość linii kol. zmniejszyła się o ponad połowę. Modernizacja linii kol. w latach 80. wpłynęła na wzrost przewozów, gł. ładunków masowych, z 1342 mld t · km (1980) do 2183 mld t · km (2001). W dużych miastach istnieje system szybkich kolei miejskich; najdłuższe linie metra znajdują się w Nowym Jorku (ponad 400 km), Chicago (172 km), San Francisco (120 km) oraz Bostonie, Waszyngtonie i Filadelfii. Dominującą rolę w przewozach pasażerów (79% przewozów, 2002) i towarów w promieniu do 200300 km odgrywa transport samochodowy. Sieć dróg o utwardzonej nawierzchni (ok. 45 km na 100 km2, 2002) jest stale rozbudowywana, zwł. system wielopasmowych autostrad, zarówno federalnych i stanowych (bezpłatne) jak i prywatnych (płatne). W 2002 w użytkowaniu znajdowało się 136 mln samochodów osobowych oraz 94 mln samochodów ciężarowych i autobusów. Śródlądowe drogi wodne są wykorzystane do transportu towarów masowych; gł. szlakami żeglugowymi są Wielkie Jeziora wraz z Drogą Wodną Św. Wawrzyńca oraz Missisipi. Wielkie Jeziora, połączone kanałami z Missisipi (Illinois Waterway) i O. Atlantyckim (New York State Barge Canal, dł. 584 km), są jednym z największych szlaków żeglugowych na świecie. Drogą Wodną Św. Wawrzyńca dopływają do portów nad Wielkimi Jeziorami (gł.: Duluth-Superior przeładunki 44,2 mln t, 2002, Detroit, Chicago, Toledo i Cleveland) statki mor. o nośności do 30 tys. t. System transportowy Missisipi obejmuje ponad 20 tys. km dróg wodnych (rzek i kanałów); składa się z rzeki głównej oraz Missouri (żegl. od m. Sioux City), Illinois, Ohio i ich dopływów. W krajowej wymianie handl. między regionami: wschodnim, zachodnim i południowym dużą rolę odgrywa żegluga kabotażowa, na którą przypada ponad połowa przewozów mor.; szlak żeglugi przybrzeżnej między portami atlantyckimi i pacyficznymi przechodzi przez Kanał Panamski. Większość wymiany handl. z zagranicą odbywa się przez porty oceaniczne; największe przeładunki: zespoły portowe South Louisiana (216,4 mln t, 2002), Houston (177,6 mln), Nowy Jork (134,5 mln), Beaumont (85,9 mln). W 2003 w portach amer. mor. wyładowano 881 mln t towarów (gł. surowców miner.), załadowano 325 mln t; flota handl. to 465 jednostek o łącznej nośności 13,3 mln DWT (2006); wiele statków armatorów amer. pływa pod tanią banderą: panamską, bahamską, liberyjską i in. krajów. Stany Zjednoczone posiadają najgęstszą w świecie sieć połączeń lotn. (zarówno krajowych jak i zagr.); w kraju jest 14,9 tys. portów lotn., lotnisk i in. lądowisk; w 2004 przewozy pasażerskie wyniosły 709 mld pasażerokilometrów; gł. amer. porty lotn. należą do najbardziej ruchliwych na świecie; największe firmy lotn. to American Airlines z Dallas (99 mln pasażerów, 2001), Delta Air Lines z Atlanty (94 mln) i United Airlines z Chicago (75 mln). Po zamachu terrorystycznym 11 IX 2001 poniosły one dotkliwe straty, co spowodowało konieczność dofinansowania z budżetu federalnego. Na przyl. Canaveral (Floryda) znajduje się największe na świecie centrum lotów kosm. oraz miejsce startu wahadłowców. Stany Zjednoczone mają bardzo dobrze rozwinięty system łączności satelitarnej; linie telefoniczne, telegraf. oraz sieć radiowa i telew. stanowią własność prywatną; w użytkowaniu na 1000 mieszk. znajdowało się 599 aparatów telefonicznych (2004), 881 odbiorników telew. i 2116 radiowych (2002); w 2005 w użyciu było 219 mln telefonów komórkowych, a łącz internetowych używało 205 mln odbiorców. Handel zagraniczny. Od poł. lat 50. Stany Zjednoczone utrzymują dominującą pozycję w handlu świat., zarówno w eksporcie, jak i imporcie; 2005 wartość eksportu wynosiła 904,2 mld dol. USA, co stanowiło 8,7% wartości świat. eksportu, natomiast wartość importu była znacznie wyższa 1732,7 mld dol. USA i stanowiła 16,3% importu światowego. Ujemny bilans handl. występuje od pocz. lat 70. i jest spowodowany rosnącym importem surowców miner. (zwł. ropy naft.) i zmniejszającym się eksportem wyrobów przem., mniej konkurencyjnych na rynku świat. od jap. i innych krajów azjat. oraz zachodnioeuropejskich. Eksportuje się gł. maszyny górnicze, budowlane, roln. i energ., komputery, sprzęt telekomunik., samoloty, samochody i broń oraz wyposażenie kompletnych obiektów przem.; ważną pozycję w eksporcie zajmują produkty chem., zwł. tworzywa sztuczne, nawozy sztuczne, wyroby gumowe i leki, poza tym towary rolno-spoż., surowce miner. (gł. węgiel kam., siarka i fosforyty), paliwa i in. artykuły przemysłowe. Import obejmuje: maszyny i środki transportu, zwł. samochody osobowe, statki, komputery i in. sprzęt elektroniczny, surowce miner. i paliwa, towary rolno-spoż. oraz produkty chem., odzież, obuwie i drewno. Główni partnerzy handl: Kanada, Meksyk, Chiny, Japonia, Niemcy, W. Brytania.
data: 0000-00-00
E-PASAZ.PL - Motoryzacja - wszystko w jednym miejscu - zakupy, sklep internetowy
Kupuj Motoryzacja i zarabiaj. Kupując w e-pasaz.pl zbierasz punkty, które potem moźesz zamienić na pieniądze. W e-pasaz.pl znajdziesz tysiące ciekawych artykułów w atrakcyjnych cenach.
data: 2007-12-04
Motoryzacja - Porównywarka cen, pasaź handlowy
Porównywarka cen w sklepach internetowych - ksiąźki, muzyka, filmy, komputery, foto i wiele innych
data: 2007-12-04
kategoria-ogloszenia,551,Motoryzacja.html
data: 2007-12-04
ogłoszenia z lubina: motoryzacja, praca, nieruchomości, ogłoszenia ...
data dodania: 2007-10-26 15:35:57 kategoria: motoryzacja rok prod.1994,1,6 benzyna,sprowadzony ... data dodania: 2007-09-06 17:09:50 kategoria: motoryzacja ...
data: 2007-12-04
?typ=kategoria&kategoria=26
data: 2007-12-04
CentrumOfert.pl - Darmowe Ogłoszenia - AutoMoto
AutoMoto Darmowe oferty. Jesteś w kategorii: AutoMoto
data: 2007-12-04
auto moc - start
automoc-portal motoryzacyjny,wiadomości,nowości,samochody. ... serwis motoryzacyjny - automoc.pl - samochody - auta - portal motoryzacyjny ...
data: 2007-12-04
index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=28&Itemid=46
data: 2007-12-04
tuning, szybkie samochody i motoryzacja - fastcars.pl
tuning popularnych marek samochodów: audi, bmw, honda, opel, fiat, mercedes, vw, chip tuning, audio tuning. zapraszamy.
data: 2007-12-04
Motoryzacja - Firmy - Zielona Góra, Lubuskie - katalog firm
Firmy - Zielona Góra, Lubuskie. Katalog firm i instytucji. Adresy firm - Motoryzacja.
data: 2007-12-04
samochody i motoryzacja:: księgarnia internetowa godi.pl
księgarnia internetowa - zamów ksišżki przez internet. księgarnia internetowa godi.pl to księgarnia oferująca książki w cenach hurtowych.
data: 2007-12-04
Lista tytułów w tematyce "Samochody,Motoryzacja"
Księgarnia internetowa Interesik - księgarnia w Krakowie zaprasza do zakupów. Zamówione ksiąźki wysyłamy do 24 h od momentu przyjęcia zamówienia. Moźliwy odbiór w księgarni stacjonarnej w Krakowie.
data: 2007-12-04
Dodaj nową stronę:
